ბოლო ხანს მაღაზიაში ასეთ კითხვასაც ხშირად ვისმენთ: „აქციები წელს კარგად მიდის, ოქრო კი გაიაფდა. იქნებ ფული აქციებში ჯობდა?“ კითხვა სამართლიანია. ქვემოთ გულწრფელად შევადარებთ, რას აკეთებს ერთი და რას მეორე, და რატომ არ არის აუცილებელი მათ შორის არჩევანი.
აქცია კომპანიის წილია. როცა კომპანია იზრდება და მოგებას ნახულობს, აქციაც ძვირდება და ხშირად დივიდენდსაც იხდის. ოქრო არავის წილი არ არის: არც მოგებას ქმნის და არც დივიდენდს იხდის. ამიტომ ორივეს ერთი სახაზავით გაზომვა ბოლომდე სწორი არ არის.
მარტივად რომ ვთქვათ, აქციები ქონების გასაზრდელად მუშაობს. ოქრო კი უფრო იმისთვის გვჭირდება, რომ ცუდ წელს დანაზოგმა ბევრი არ დაკარგოს.
01ჩვეულებრივ წლებში აქციები იგებს
ამის დამალვას აზრი არ აქვს. ამერიკული S&P 500 ინდექსი დივიდენდების ჩათვლით 2023 წელს 26%-ით გაიზარდა, 2024 წელს 25%-ით, 2025 წელს კი 18%-ით. 2026 წელსაც, 13 ნოემბრის მდგომარეობით, დაახლოებით 11%-ით პლიუსშია.
ოქროსთვის 2026 წელი რთული გამოდგა. 28 იანვარს უნციამ რეკორდულ 5 589 დოლარს მიაღწია, დღეს კი დაახლოებით 3 873 დოლარი ღირს, ანუ პიკზე 31%-ით დაბლაა. ვინც წლის დასაწყისში იყიდა, ჯერჯერობით მინუსშია.
ეს კარგად უნდა იცოდეთ, სანამ ოქროს „უსაფრთხო“ აქტივს დაარქმევთ. მისი ფასიც მერყეობს, ზოგჯერ საკმაოდ ძლიერადაც. დღევანდელი ოქროს ფასი ჩვენს გვერდზე დაახლოებით ყოველ 10 წამში ახლდება.
02ცუდ წლებში კი სურათი იცვლება
ოქროს ნამდვილი როლი მაშინ ჩანს, როცა ბაზარი ეცემა. 2008 წელს, ფინანსური კრიზისის დროს, S&P 500 დივიდენდების ჩათვლით 37%-ით დაეცა. ოქრო იმავე წელს დაახლოებით 5%-ით გაძვირდა. 2022 წელს აქციებმა 18% დაკარგეს, ოქრო კი თითქმის ადგილზე დარჩა.
BullionVault-ის ისტორიული მონაცემებით, 2022 წლამდე ოქრო ყოველ იმ წელს ძვირდებოდა, როცა ამერიკული აქციები დივიდენდების ჩათვლით 10%-ზე მეტით ეცემოდა. სწორედ ასეთი წლებისთვის ყიდულობენ მას.
პირიქითაც ხდება. 2013 წელს ოქრო 28%-ით გაიაფდა, აქციები კი 32%-ით გაიზარდა. ანუ ოქრო აქციების შემცვლელი კი არ არის, მათი საპირწონეა: ხშირად სხვა დროს და სხვა მიმართულებით მოძრაობს.
03რამდენიმე წელი, რომელიც ბევრს ხსნის
| წელი | S&P 500 (დივიდენდებით) | ოქრო (დოლარში) |
|---|---|---|
| 2008 | −36.8% | +4.9% |
| 2013 | +32.3% | −28.3% |
| 2022 | −18.2% | −0.8% |
| 2025 | +17.7% | +63.7% |
| 2026 (13 ნოემბრამდე) | +11.5% | −10.3% |
წყარო: ChartRow, S&P 500 და ChartRow, ოქრო (SPY და GLD ფონდების მიხედვით); BullionVault. წარსული შედეგი მომავალს არ განსაზღვრავს.
ცხრილში ყველაზე საინტერესო ის წლებია, როცა ერთი ეცემა და მეორე დგას ან იზრდება. ორივე ერთად იშვიათად ეცემა ძლიერად, და სწორედ ამიტომ ინახავს ბევრი ინვესტორი ორივეს.
04დიდი თანხა: სად არის რისკი სინამდვილეში
როცა საუბარი 100 000 ლარზე მეტ თანხაზეა, საქმე მხოლოდ პროცენტებში აღარ არის. მნიშვნელოვანია ისიც, რას ფლობთ ფიზიკურად.
აქციები, როგორც წესი, ბროკერთან, ხშირად უცხოურ ანგარიშზე ინახება. ეს მოსახერხებელია: იყიდით და გაყიდით წამებში, საკომისიოც დაბალია. მაგრამ ფლობთ ჩანაწერს ანგარიშზე და ბევრი რამ ბროკერზე, ბანკზე და სხვა ქვეყნის წესებზეა დამოკიდებული.
ფიზიკური ოქრო არავის ვალდებულება არ არის. 999.9 სინჯის ზოდი თქვენია, სადაც არ უნდა ინახებოდეს, და მისი ღირებულება არც ერთი კომპანიის ბედზე არ არის დამოკიდებული. სამაგიეროდ, შენახვაზე თავად ზრუნავთ. ამაზე დაწვრილებით: როგორ შევინახოთ ოქრო.
კიდევ ერთი დეტალი ლარში შემნახველებისთვის: როგორც ამერიკული აქციები, ისე ოქრო დოლარში ფასდება. ლარის გაუფასურებისას ორივე ლარში ძვირდება.
05ხარჯები, რომლებზეც ნაკლებად ლაპარაკობენ
ოქროს ყიდვას თავისი ფასი აქვს და ამას არ ვმალავთ. ზოდი ბაზრის ფასზე ძვირი ღირს და ეს სხვაობა მცირე ზოდებზე უფრო დიდია. დღეს, 16 ნოემბერს, ჩვენთან C. Hafner-ის 1-გრამიანი ზოდი ბაზრის ფასზე 20.5%-ით ძვირია, Royal Mint-ის 100-გრამიანი Britannia კი მხოლოდ 3.8%-ით.
გაყიდვისას ფასი ბაზრის ფასია, გამოკლებული მარჟა. Gold.ge უკან იბარებს მხოლოდ ჩვენგან ნაყიდ ზოდებსა და მონეტებს. სამკაულს და სხვაგან ნაყიდ ოქროს არ ვყიდულობთ.
აქციებსაც აქვს ხარჯები: ბროკერის საკომისიო, ხშირად ვალუტის კონვერტაცია და ანგარიშის მომსახურება. ეს ხარჯები, როგორც წესი, ნაკლებია, მაგრამ ნული არ არის.
06ან ერთი, ან მეორე? პრაქტიკაში ხშირად ორივე
ვისაც დიდი დანაზოგი აქვს, იშვიათად დებს ყველაფერს ერთ კალათაში. ხშირად ასე ანაწილებენ:
- აქციები იმ ნაწილისთვის, რომელიც უნდა გაიზარდოს და რომლის რყევასაც წლობით გაუძლებთ.
- ოქრო იმ ნაწილისთვის, რომელიც ცუდ წელსაც უნდა გაძლოს. მისგან შემოსავალს ნუ ელით, მისი საქმე დაცვაა.
- ოქროს ეტაპობრივად ყიდვა. რამდენიმე თვეზე განაწილებული ყიდვა საშუალო ფასს გაძლევთ და „ზუსტი მომენტის“ ძებნის საჭიროებას ხსნის.
- დიდი ზოდი დიდი თანხისთვის. 1-კილოგრამიანი ზოდი შეკვეთით გვაქვს და მაღაზიაში გადაგეცემათ. კომპანიას შეუძლია ინვოისით იყიდოს.
რა წილი უნდა იყოს ოქროში, ეს თქვენს მიზნებსა და ვადებზეა დამოკიდებული. ეს სტატია საინფორმაციოა და ინვესტიციის რჩევა არ არის.
→ ოქროს ზოდები · ოქრო თუ ანაბარი · ოქრო კრიზისის დროს
07რას გვეკითხებიან ყველაზე ხშირად
ოქრო უფრო მომგებიანია თუ აქციები?
პერიოდზეა დამოკიდებული. ჩვეულებრივ წლებში აქციები უფრო მეტს იძლევა. კრიზისის წლებში, მაგალითად 2008 და 2022 წლებში, ოქრომ გაცილებით უკეთ გაუძლო. ამიტომ ბევრი ორივეს ფლობს.
ოქრო ახლა პიკზე 31%-ით დაბლაა. ყიდვა ღირს?
ფასს ვერავინ წინასწარ გამოიცნობს და რჩევას არ ვიძლევით. ბევრი ასეთ დროს ეტაპობრივად ყიდულობს, რამდენიმე თვეზე. დაწვრილებით: გვიანია თუ არა ახლა ოქროს ყიდვა.
აქციები დივიდენდს იხდის. ოქრო რას მაძლევს სანაცვლოდ?
შემოსავალს არაფერს. სანაცვლოდ ფლობთ ქონებას, რომელიც არც ერთ კომპანიაზე და ბანკზე არ არის დამოკიდებული და ხშირად მაშინ დგას, როცა აქციები ეცემა.
ოქროს გაყიდვა რომ დამჭირდეს?
Gold.ge ჩვენგან ნაყიდ ზოდებსა და მონეტებს უკან იბარებს. ფასი ბაზრის ფასს ეფუძნება, გამოკლებული მარჟა. დღევანდელი ფასისთვის მაღაზიას დაუკავშირდით. სამკაულს და სხვაგან ნაყიდ ოქროს არ ვიბარებთ.
კომპანიას შეუძლია ოქროს ყიდვა?
დიახ. კომპანიას ინვოისს გავუგზავნით, გადახდა კი საბანკო გადარიცხვით ხდება.
დანაზოგის ნაწილი ოქროში
ზოდები და მონეტები ონლაინ ან ჩვენს მაღაზიებში: გალერეა თბილისი (რუსთაველის გამზ. 2/4) და რედისონ ბლუ ივერია. ონლაინ გადახდისას ფასი იმ წამს ფიქსირდება, Keepz-ით კი საკომისიო არ არის.
ოქროს ზოდებიოქროს ფასი დღესკონტაქტი