„კრიზისი მოდის, ოქრო უნდა ვიყიდო.“ ამას ხშირად გვეუბნებიან. ისტორია ამ აზრს ადასტურებს, ოღონდ ერთი მნიშვნელოვანი დათქმით. ქვემოთ ნახავთ, რა მოუვიდა ოქროს ფასს ბოლო ნახევარი საუკუნის დიდი კრიზისების დროს.
როცა ახალ ამბებში ომზე, ინფლაციაზე ან ბანკების პრობლემებზე იწყებენ ლაპარაკს, ბევრს ოქრო ახსენდება. ლოგიკა მარტივია: ოქრო არავის ვალი არ არის და მისი ღირებულება არც ერთი ბანკის ბედზე არ არის დამოკიდებული.
მაგრამ კრიზისი კრიზისს არ ჰგავს. ქვემოთ ოთხ ისტორიას მოგიყვებით რეალური ციფრებით, ბოლოს კი იმ დასკვნებს, რომლებიც მათგან გამოცდილ ინვესტორებს გამოაქვთ.
011970-იანები: ინფლაცია და ოქროს დიდი ნახტომი
1971 წლის 15 აგვისტომდე აშშ-ის დოლარი ოქროზე იყო მიბმული: ერთი ტროას უნცია (31.1 გრამი) ოფიციალურად 35 დოლარი ღირდა. იმ დღეს პრეზიდენტმა ნიქსონმა დოლარის ოქროზე გადაცვლა შეაჩერა. რამდენიმე წელიწადში ოქროს ფასს უკვე ბაზარი ადგენდა.
მომდევნო ათწლეულს ორი ნავთობის კრიზისი და მაღალი ინფლაცია მოჰყვა. ფული ფასს კარგავდა, ოქრო კი ძვირდებოდა. 1980 წლის 21 იანვარს უნციამ 850 დოლარს მიაღწია. ეს 1971 წლის ფასზე დაახლოებით 24-ჯერ მეტია.
ამ ისტორიას მეორე მხარეც აქვს: ვინც ოქრო ზუსტად პიკზე იყიდა, იმავე ფასს თითქმის 28 წელი დაელოდა. ოქრო ინფლაციისგან კარგად იცავს, მაგრამ მხოლოდ მაშინ, როცა წლების პერსპექტივით ფიქრობთ.
022008: ჯერ ვარდნა, მერე რეკორდები
2008 წლის მარტში, როცა ამერიკული საინვესტიციო ბანკი Bear Stearns გაკოტრების ზღვარზე იყო, ოქრო 1 011 დოლარი ღირდა. სექტემბერში Lehman Brothers გაკოტრდა და ბაზრებზე პანიკა დაიწყო. ბევრი ფიქრობდა, რომ ოქრო ახლა ზემოთ გაიჭრებოდა. მოხდა პირიქით: 24 ოქტომბერს ფასი 712.5 დოლარამდე ჩამოვიდა, მარტის დონეზე დაახლოებით 30%-ით დაბლა.
რატომ? როცა ყველაფერი ერთად იაფდება, ინვესტორებს ნაღდი ფული სჭირდებათ ზარალის დასაფარად და ვალების გასასტუმრებლად. ამიტომ ყიდიან ყველაფერს, რისი სწრაფად გაყიდვაც შეიძლება, მათ შორის ოქროსაც.
პანიკა რომ ჩაცხრა, ცენტრალურმა ბანკებმა ეკონომიკაში უზარმაზარი თანხები ჩაუშვეს და ოქრომ ზრდა დაიწყო. 2011 წლის სექტემბერში უნცია დაახლოებით 1 920 დოლარამდე ავიდა, 2008 წლის შემოდგომის მინიმუმზე თითქმის 2.7-ჯერ მაღლა.
032020: პანდემია და პირველი 2 000 დოლარი
2020 წლის მარტში იგივე სცენარი განმეორდა, ოღონდ უფრო სწრაფად. მარტის დასაწყისში ოქრო 1 700 დოლარს უახლოვდებოდა. პანდემიის გამო ბაზრები რომ ჩამოიშალა, ინვესტორები ისევ ნაღდი ფულისკენ გაიქცნენ და 16 მარტს ოქრო 1 457 დოლარამდე დაეცა.
ვარდნამ დიდხანს არ გასტანა. 5 აგვისტოს ოქრომ ისტორიაში პირველად დაასრულა ვაჭრობის დღე 2 000 დოლარზე მაღლა, აგვისტოში კი 2 070 დოლარს მიუახლოვდა. ეს მარტის მინიმუმიდან დაახლოებით 40%-იანი ზრდაა, ხუთ თვეზე ნაკლებ დროში.
04ლარის გაუფასურება: ოქრო ქართველი მყიდველის თვალით
ქართველი მყიდველისთვის ყველაზე ნაცნობი კრიზისი ლარის კურსია. ოქროს ფასი მსოფლიოში დოლარში დგინდება. ამიტომ, როცა ლარი სუსტდება, ოქრო ლარში ძვირდება, მაშინაც კი, როცა მისი ფასი დოლარში არ იცვლება.
ლარმა გაუფასურება 2014 წლის ნოემბერში დაიწყო. 2016 წლის იანვრისთვის დოლარი უკვე 2.47 ლარი ღირდა, ლარი კი დოლართან დაახლოებით 40%-ით იყო გაუფასურებული. 2020 წლის 27 მარტს, პანდემიის პირველ კვირებში, კურსმა რეკორდულ 3.48 ლარს მიაღწია.
| დოლარის კურსი | ზოდი დოლარში (პირობითად) | იგივე ზოდი ლარში |
|---|---|---|
| 2.00 ₾ | 1 000 $ | 2 000 ₾ |
| 2.50 ₾ | 1 000 $ | 2 500 ₾ |
| 3.00 ₾ | 1 000 $ | 3 000 ₾ |
ციფრები პირობითია და მხოლოდ პრინციპს აჩვენებს: დოლარი 25%-ით გაძვირდა და ოქროც ლარში იმავე 25%-ით გაძვირდა. ვინც დანაზოგს მხოლოდ ლარში ინახავდა, მისი დანაზოგი დოლარში შემცირდა.
052025–2026: რეკორდები გაურკვევლობის ფონზე
ბოლო ორი წელი კარგად აჩვენებს, როგორ რეაგირებს ოქრო ხანგრძლივ გაურკვევლობაზე. 2025 წელს ოქრო 64%-ით გაძვირდა. ეს 1979 წლის შემდეგ ყველაზე დიდი წლიური ზრდაა. ოქტომბერში უნციამ პირველად გადააჭარბა 4 000 დოლარს, 2026 წლის იანვარში კი 5 000-საც. ისტორიული მაქსიმუმი, 5 589 დოლარი, 28 იანვარს დაფიქსირდა.
ზრდას რამდენიმე რამ ერთდროულად კვებავდა: სავაჭრო ომები და ტარიფები, გეოპოლიტიკური დაძაბულობა, ცენტრალური ბანკების მიერ ოქროს აქტიური შესყიდვა და აშშ-ში საპროცენტო განაკვეთების შემცირება.
ასეთი ზრდის შემდეგ ფასი, როგორც წესი, შესამჩნევად მოძრაობს ორივე მიმართულებით. დღევანდელი ოქროს ფასი ჩვენს გვერდზე დაახლოებით ყოველ 10 წამში ახლდება.
06რას გვასწავლის ეს ისტორიები
| კრიზისი | კრიზისის დასაწყისში | მოგვიანებით |
|---|---|---|
| 1970-იანები, ინფლაცია | 35 $ (1971) | 850 $ (1980 წლის იანვარი) |
| 2008, ფინანსური კრიზისი | 1 011 $ → 712.5 $ (ოქტომბერი) | ~1 920 $ (2011 წლის სექტემბერი) |
| 2020, პანდემია | ~1 700 $ → 1 457 $ (16 მარტი) | ~2 070 $ (2020 წლის აგვისტო) |
ფასები ერთ ტროას უნციაზე, აშშ დოლარში.
- პანიკის პირველ დღეებში ოქრო შეიძლება გაიაფდეს. 2008-სა და 2020-ში ზუსტად ასე მოხდა. ვინც შეშინდა და გაყიდა, შემდგომი ზრდა გამოტოვა.
- ოქრო დაზღვევაა და არა სწრაფი მოგების გზა. ის რამდენიმე წლის ჰორიზონტზე მუშაობს საუკეთესოდ, შუალედში კი ფასი შეიძლება ძლიერ მერყეობდეს.
- ნაწილ-ნაწილ ყიდვა სიმშვიდეს გმატებთ. როცა თანხას რამდენიმე თვეზე ანაწილებთ, „ზუსტად პიკზე ყიდვის“ შიში ქრება და საშუალო ფასს იღებთ.
- ფიზიკური ოქრო თქვენს ხელშია. ზოდი ან მონეტა არც ბანკის და არც ბროკერის გადახდისუნარიანობაზე არ არის დამოკიდებული.
- მცირე ზოდები მოქნილობას გაძლევთ. კრიზისში შეიძლება დანაზოგის მხოლოდ ნაწილი დაგჭირდეთ. ათი 10-გრამიანი ზოდიდან ერთს გაყიდით, 100-გრამიანს კი ვერ გაყოფთ.
- ყველაფერს ერთ კალათაში ნუ ჩადებთ. ბევრი ინვესტორისთვის ოქრო დანაზოგის ერთი ნაწილია და არა მთელი დანაზოგი.
ეს სტატია საინფორმაციოა და ინვესტიციის რჩევა არ არის. წარსულის შედეგი მომავალში იმავეს არ გვპირდება.
→ რომელი წონის ზოდი ავირჩიოთ · ოქრო თუ უძრავი ქონება · ოქრო თუ ბიტკოინი · როგორ შევინახოთ ოქრო
07რას გვეკითხებიან ყველაზე ხშირად
ოქრო კრიზისის დროს ყოველთვის ძვირდება?
ყოველთვის მაშინვე არა. 2008-სა და 2020-ში მწვავე პანიკის პირველ კვირებში ოქრო გაიაფდა, რადგან ინვესტორებს ნაღდი ფული სჭირდებოდათ. რამდენიმე თვის შემდეგ კი ორივე შემთხვევაში ახალ მაქსიმუმებს მიაღწია.
ოქრო ლარის გაუფასურებისგან მიცავს?
ოქროს ფასი დოლარზეა მიბმული, ამიტომ როცა ლარი სუსტდება, ოქრო ლარში ძვირდება. ამ გაგებით ოქრო სავალუტო რისკს ამცირებს. თუმცა ოქროს მსოფლიო ფასიც მერყეობს.
კრიზისამდე ვიყიდო თუ როცა უკვე დაიწყო?
კრიზისის დაწყების გამოცნობა თითქმის შეუძლებელია. ამიტომ ბევრი ოქროს ეტაპობრივად ყიდულობს, მაგალითად თვეში ერთხელ, და ასე საშუალო ფასს იღებს.
რომელი წონის ზოდი ჯობს კრიზისისთვის?
დიდ ზოდში გრამი უფრო იაფია, მცირე ზოდები კი მოქნილობას იძლევა: საჭიროების შემთხვევაში მხოლოდ ნაწილს გაყიდით. ბევრი ორივეს აერთიანებს.
ოქროს გაყიდვა რომ დამჭირდეს?
Gold.ge ჩვენგან ნაყიდ ზოდებსა და მონეტებს უკან იბარებს. ფასი ბაზრის ფასს ეფუძნება, გამოკლებული მარჟა. ყიდვის ქვითარი შეინახეთ.
ოქრო თქვენი დანაზოგისთვის
ზოდები და მონეტები ონლაინ ან ჩვენს მაღაზიებში: გალერეა თბილისი (რუსთაველის გამზ. 2/4) და რედისონ ბლუ ივერია. ონლაინ გადახდისას ფასი იმ წამს ფიქსირდება, Keepz-ით კი საკომისიო არ არის.
ოქროს ზოდებიოქროს მონეტებიოქროს ფასი დღეს